De mediator

Mediatie berust op goede wil. Daarom is het belangrijk dat de partijen het volste vertrouwen in de mediator hebben. Bijgevolg is het ook logisch dat ze hem zelf kiezen.

De mediator moet neutraal, onafhankelijk, eerlijk en onpartijdig zijn. Het is zijn taak de dialoog tussen de partijen te vergemakkelijken en in stand te houden. Hij geeft geen advies en is gebonden aan het beroepsgeheim. Doordat hij geen beslissingen kan nemen, kan hij het geschil nooit oplossen in de plaats van de betrokken partijen.

Alleen akkoorden die met erkende mediatoren worden afgesloten, kunnen gerechtelijk worden gehomologeerd. Op deze regel bestaat één uitzondering: als de partijen kunnen bewijzen dat geen enkele erkende mediator met de nodige competenties beschikbaar is en dat de door hen voorgestelde mediator voldoet aan de voorwaarden die de wet vooropstelt.

Ombudsmannen bij overheidsbedrijven en de federale ombudsman zijn geen mediatoren, net zomin als bemiddelaars in strafrechtelijke zaken en schuldenbemiddelaars bijvoorbeeld. Zij regelen een geschil op een totaal andere manier dan diegene die in het Gerechtelijk Wetboek beschreven staat.


Erkenningsvoorwaarden

Wie als mediator erkend wil worden, moet aan verscheidene strikte voorwaarden voldoen. De federale bemiddelingscommissie zal elke aanvraag nauwlettend evalueren. Deze commissie bestaat uit advocaten, notarissen en vertegenwoordigers van de representatieve instanties voor mediatoren en andere bemiddelaars die noch advocaat noch notaris zijn.

  • De mediator moet door zijn huidige of vroegere beroep over de vereiste kwalificaties inzake de aard van het geschil beschikken.
  • Hij moet een opleiding hebben gevolgd of ervaring hebben opgedaan die hem in staat stelt mediatie uit te oefenen (voor een goed begrip: de federale commissie heeft nog geen beslissing genomen over de minimale opleiding).
  • Hij moet garanties voorleggen voor zijn onafhankelijkheid en onpartijdigheid.
  • Hij mag geen veroordelingen hebben opgelopen die onverzoenbaar zijn met de functie van erkend mediator.
  • Hij mag geen disciplinaire of administratieve sancties hebben opgelopen die onverzoenbaar zijn met de functie van erkend mediator, en nooit zijn erkenning kwijtgeraakt zijn.

Er bestaat overigens een gedragscode voor mediators. Ze is beschikbaar in het Nederlands en in het Frans.


Vereiste kennis en vaardigheden

Naast een basisopleiding – hoger onderwijs in een specifiek domein – moet de mediator een opleiding in bemiddeling volgen. Hij krijgt daarin vorming in onderhandelingstechnieken, sociaalpsychologische aspecten, communicatievaardigheden, rollenspellen en recht. Daarna loopt hij in principe stage bij een ervaren mediator. Hij moet ook voortgezette opleidingen blijven volgen waarvan het programma erkend is door de federale bemiddelingscommissie.


Beroepsgeheim

De wet bepaalt dat de mediator de feiten waarvan hij in zijn functie kennisneemt, niet openbaar mag maken. Doet hij dit toch, dan riskeert hij sancties volgens artikel 458 van het Strafwetboek.