Mediatie in de praktijk

Verloop van de mediatie

In mediatie zijn zes chronologische stappen te onderkennen.

  • Het eerste informatieve gesprek
    De mediator licht de spelregels van mediatie toe aan de partijen: goede wil, respect, eerlijkheid, vertrouwelijkheid, zijn honorarium en kosten, de opheffing van de gerechtelijke procedures. Hij legt hen het bemiddelingsprotocol ter ondertekening voor. Dit protocol vat de spelregels samen. Dossiers die na ondertekening van het protocol worden voorgelegd aan de mediator zijn 100% vertrouwelijk en kunnen nadien niet meer in een rechtzaak worden gebruikt
  • Informatieverzameling
    De partijen leggen elk hun standpunt over het geschil uit, zonder te worden onderbroken. De mediator verzamelt alle informatie. Daarna maakt hij een overzicht van de punten waarover de partijen het eens en oneens zijn. Als neutrale derde creëert hij een klimaat van vertrouwen dat onderhandelingen mogelijk maakt. Hij stelt ook een agenda op van alle concrete punten die aan bod moeten komen. De partijen stellen een inventaris van de op te lossen vragen op. Elk punt wordt afzonderlijk besproken.
  • Onderhandelingen en onderzoek van de opties
    Elk standpunt wordt in de diepte besproken om de partijen een goed inzicht in elkaars wensen en behoeften te geven. Daarna zoeken ze samen met de mediator naar oplossingen, zonder ze te beoordelen. Vervolgens kiezen ze er diegene uit waarin ze zich elk het best kunnen vinden.
  • Opmaak van het ontwerpakkoord
    De mediator of de advocaten van de partijen gaan de juridische, fiscale, financiële en persoonlijke implicaties na van de beslissing die de voorkeur geniet. Daarna stellen ze een ontwerpakkoord op.
  • Ondertekening van het akkoord
    Als de partijen een akkoord bereiken met de hulp van de mediator, leggen zij hun engagementen om het geschil te beëindigen schriftelijk vast in een mediatieakkoord. Zodra ze dit akkoord hebben getekend, zijn ze verplicht de engagementen na te leven.
  • Uitvoering van het akkoord
    Er bestaan twee manieren om ervoor te zorgen dat het bereikte akkoord van rechtswege wordt nageleefd.

  • Als ten minste één van de partijen het vraagt, homologeert de bevoegde rechter het akkoord. Dat krijgt hierdoor dezelfde kracht als een vonnis. De rechter kan de homologatie alleen weigeren als het akkoord strijdig is met de openbare orde of, desgevallend, met de belangen van kinderen.

  • Als alle partijen het vragen, kan het bemiddelingsakkoord bij een notaris worden geformaliseerd.

Belangrijk om te weten

  • De wet stelt duidelijk dat de gesprekken tijdens een mediatie en de documenten die daarbij worden opgesteld, vertrouwelijk zijn. Ze kunnen dus niet worden gebruikt in een gerechtelijke, administratieve of arbitrale procedure of in een andere procedure om het conflict op te lossen. Ze zijn evenmin toegelaten als bewijs, zelfs niet als buitengerechtelijke bekentenis.
  • De vertrouwelijkheidsverplichting kan enkel worden opgeheven als alle partijen ermee instemmen. Vertrouwelijke documenten die toch geheel of gedeeltelijk worden vrijgegeven, worden uit de debatten geweerd door de rechter.
  • Wie de vertrouwelijkheidsverplichting niet naleeft, riskeert een schadevergoeding te moeten betalen.